Klej (modelarstwo)
Kleje wykorzystywane w modelarstwie redukcyjnym z chemicznego punktu widzenia nie różną się od tych stosowanych w gospodarstwie domowym, azali przemyśle. Ich klimat polega głównie na wykorzystaniu tudzież sposobie konfekcjonowania. Zasadniczo kleje modelarskie wziąć udział jest dozwolone na para kategorie:
- kleje ‘agresywne’ - rozpuszczające ostrożnie złączka klejonych powierzchni - stosowane zazwyczaj do montażu elementów plastikowych,
- kleje nie wchodzące w reakcje z klejonym materiałem - kleje cyjanoakrylowe, adhezyjne bądź oparte na żywicach - przydatne blisko klejeniu innych materiałów popularnych w modelarstwie redukcyjnym - żywicy, białego metalu, azaliż elementów fototrawionych (mosiądz, miedź, nowe srebro).
Spis treści
//
Rozdział ze względu na użycie i właściwości
Kleje do polistyrenu
Podstawowe różnice między klejami wykorzystywanymi do klejenia elementów plastikowych polegają na różnej gęstości, sposobie konfekcjonowania, a co za tym idzie sposobie aplikacji. W większości wypadków spotykane to:
- kleje gęste (Revell Contacta, kleje dołączane do modeli niektórych producentów - np. Academy), dostępne tak bywa w tubkach; przekłada się to na przeciętną precyzję aplikacji, pomimo to są w najwyższym stopniu popularne, głównie ze względu na cenę i dostępność,
- kleje średniej gęstości (Revell Contacta z igłą, Tamiya Beton) - zwykle konfekcjonowane w pojemniczki z aplikatorem w postaci igły albo pędzelka; zapewniają dużą precyzję w nakładaniu kleju na elementy,
- kleje niezmiernie płynne o właściwościach penetrujących (Tamiya Extra Thin, Gunze Mr.Cement limone type) - kleje z aplikatorem w postaci cienkiego pędzelka; ich rola polega na złożeniu klejonych elementów i ‘pomalowaniu’ łączeń klejem, kto z powodu płynnej konsystencji perfekcyjnie wnika między części, rozpuszcza ostrożnie ich powierzchnie, po czym względnie żwawo odparowuje.
Spoinę uzyskaną za pomocą wszystkich klejów typu “agresywnego” uniknąć jest dozwolone zaledwie mechanicznie- rozcinając, czy też rozrywając sklejone elementy.
Kleje cyjanoakrylowe
Popularnie nazywane od pierwszych uniwersalnie dostępnych „Setnie Glue” azaliż „Kropelka” występują w kilku odmianach. Produkowane przez wielu producentów i poniżej wieloma nazwami handlowymi, kleje te dostępne są w różnyego rodzaju tubkach i pojemnikach. Ze względu na konsystencję nagrodzić wolno trzy typy klejów cyjanoakrylowych.
- gęsty,
- średnio gęsty,
- rzadki.
Kleje rzadkie pozwalają zrzeszać punktowo, bez widocznej spoiny, a wiązadło następuje wnet. Odmiany gęste umożliwiają przyklejanie w trudnych miejscach bez zacieków (klajster nie spływa z powierzchni) a posiadają tą cechę, iż dłużej wiążą dając era na ewentualną korektę położenia klejonych elementów.
Czas schnięcia klejów cyjanoakrylowych nałogowiec jest, między innymi, od ich gęstości, wilgotności powietrza, temperatury tudzież ilości nałożonego kleju. Dostępne są również preparaty (np. w sprayu) przyspieszające sprawa sądowa związania -na ustalone względem siebie elementy aplikuje się niewielką wolumen kleju i spryskuje preparatem, jaki parujac powoduje natychmiastowe zaschnięcie kleju.
Podczas pracy z klejami cyjanoakrylowymi powinno się uchronić szczególną rozwaga! Wtem sklejają one skórę , powieki. Niebezpieczne na rzecz oczu. Nadzwyczaj szkodliwe, toksyczne opary. Wziewanie prowadzi do wielu zaburzeń, zwłaszcza niebezpieczne na rzecz osób z chorobami układu oddechowego w tym astmatyków i alergików. W połączeniu z niektórymi materiałami dochodzi do reakcji chemicznych z wydzielaniem sporej ilości ciepła (być może przeważyć do deformacji elementów modelu , poparzeń skóry a w skrajnych wypadkach do samozapłonu).
W rejonie spoiny powstaje czasami biała barwa napad – zwłaszcza niewłaściwy na elementach przeźroczystych i zawiły do usunięcia. Szybkie splatanie klejonych elementów często uniemożliwia korektę ich położenia – niwelowane przez rola kleju dłużej wiążącego (gęstego). Rozrzedzony, spływający lepiszcze potrafi zakazić inne powierzchnie modelu, okolice warsztatu modelarza, strój azaliż skórę.
Spoinę z klejów cyjanoakrylowych nie dopuścić jest dozwolone za pomocą tzw. ‘debonderów’ - specjalnych substancji do usuwania kleju cyjanoakrylowego.
Kleje adhezyjne
Kleje stosowane głównie do oklejania modeli innymi materiałami - na przypadek folią aluminiową.
Materiały połączone w sąsiedztwie użyciu klejów adhezyjnych rozkleić wolno niedaleko użyciu spirytusu.
Kleje do elementów przezroczystych
Kleje nieagresywne, pozwalają na przyklejenie elementów z przezroczystego polistyrenu bez ryzyka uszkodzenia ich faktury. Do tego celu wykorzystywane sa między innymi: prześwitujący Poxipol (klajster epoksydowy), wikol, Clearfix marki Humbrol, spoiwo marki Gunze, preparaty marki Microscale.
Kleje wykorzystywane w modelarstwie kartonowym
- Butapren i podobne
- zalety: w charakterze spoiwo, którego rozpuszczalnikiem nie jest tlenek wodoru, żwawo został uwieńczony w modelarstwie kartonowym. Jego podstawową zaletą jest to, iż nie wypacza i nie deformuje papieru (kartonu), wyjątkowo nadając się do klejenia poniekąd ogromnie dużych powierzchni. Z drugiej strony, w charakterze lepiszcze kauczukowy, jest rozciągliwy zebranie, pozwala na łatwe kształtowanie sklejonych elementów, bez tendencji do załamywania.
- wady: Klajster posiada obrażający, ciemny woń. NIe bez znaczenia jest dodatkowo skład związków niezwykle szkodliwych, w tym alergeny, podczas gdy choćby formaldehydy, .
Ponadto, z racji ciemnobrunatnej barwy, butapren powoduje odbarwienia kartonu, w całości z przesiąkaniem przez papier, co w sąsiedztwie nieumiejętnym albo niedokładnym aplikowaniu prowadzi do nieestetycznego zaplamienia modelu.
Zaschnięty powierzchniowo daje się od czasu do czasu uniknąć przez delikatne „zrolowanie” gumką ewentualnie palcami.
Butapren nie jest mało podatny na niektóre rozpuszczalniki lakierów; w toku impregnacji modelu przypadkiem się zdażyć, iż elementy klejone butaprenem się rozklejają.
Klej zarządzać jest dozwolone za pomocą dowolnych narzędzi np. pędzlem. Po pokryciu powierzchni klejem wypada odczekać do odparowania większości rozpuszczalnika, a potem uchwycić. Era na miejscu do pełnego sklejenia podrzędny jest od grubości warstwy i wynosi od kilku minut do kilku godzin. Urządzenie używane do aplikacji butaprenu wolno polerować acetonem. Klajster wymaga pracy w poprawnie wentylowanym pomieszczeniu.
Butapren konfekcjonowany jest w opakowaniach o różnej wielkości; poczynając od małych tubek, skończywszy na dużych puszkach. Istnieje masa zamienników o podobnych nazwach wszak często gorszych właściwościach. Odstępstwo stanowią nowe odmiany klejów szewskich- posiadają one właściwości podobne do butaprenu wszak są bezbarwne, przez co nie plamią modelu natomiast często bywają niespełna bezwonne
- Wikol
- Zalety: W charakterze lepiszcze z drugiej ręki w stolarstwie do drewna i materiałów pochodnych, dokładnie znalazł funkcja w modelarstwie kartonowym. Biel i nieprzejrzysty w stanie płynnym po zaschnięciu staje się niezupełnie transparentny, na skutek czemu nie powoduje plam i przebarwień na modelu. Silna i elastyczna złącze pozwala na dowolne kształtowanie klejonych elementów. Nie posiada intensywnego zapachu a po wyschnięciu nie wydziela substancji szkodliwych.
-
- Wady: Rozpuszczalnikiem jest tlenek wodoru przez co postępowanie, przede wszystkim na dużych powierzchniach powoduje deformację papierowych i kartonowych elementów modelu w postaci zwichrzeń, co owocuje utratą symetrii modelu
Przy mniejszych powierzchniach zwilżenie papieru klejem przypuszczalnie mieć przewagę do jego „rozciągnięcia” i powstania tzw. “krowich żeber” w poszyciu modelu (zapadanie się poszycia - nadzwyczaj często spotykane)
Aplikowanie dowolnymi narzędziami np. pędzlem. Po pokryciu klejem wypada od razu zjednoczyć klejone powierzchnie. Odparowanie wody kończy sprawa sądowa wiązania, a lepiszcze staje się niespełna monotonny. Choć nie korzystny do dużych powierzchni, z racji innych zalet, praktyczny przez modelarzy do klejenia warstwowego wewnętrznych elementów konstrukcyjnych modelu (zarys, wręgi, pasy na jezdni) wobec dużym naciskiem (schniecie przy obciążeniem). Niekiedy modelarze po sklejeniu przeprasowują takie elementy letnim żelazkiem. Odpadki kleju z narzedzi zmyć wolno ciepłą wodą.
Wikol jest klejem uniwersalnie dostępnym,konfekcjonowanym w różne opakowania: od małych tubek po duże puszki/wiaderka.
Istnieje mnogość zamienników w tym o w dużym stopniu lepszych właściwościach choć podobnym wyglądzie. Do takich przelecieć wolno np. „3D” o w dużej mierze szybszym i mocniejszym wiązaniu i mniejszej tendencji do nawilżania, a co za tym idzie deformacji papieru/kartonu. Poza tym, producenci raz po raz częściej myślą o w wyższym stopniu praktycznych opakowaniach- na przypadek wyposażonych w dokładny dozownik.
- Hermol
- Zalety: Jak lepiszcze nitrocelulozowy, nie deformuje papieru i jest diametralnie klarowny. Do niezaprzeczalnych zalet trzeba różnorodność zastosowań zastosowania. Klajster łączy takie materiały gdy papier, drzewo, tworzywa sztuczne, gumę azaliż folie metalowe.
-
- Wady: Największą wadą jest jadowity rozczynnik o ostrym, nieprzyjemnym zapachu. Wymaga stosowania w odpowiednio wentylowanym pomieszczeniu. Klejone powierzchnie powinno się mocno docisnąć i pozostawić do wyschnięcia (odparowania rozpuszczalnika kleju). Pozbawienie właściwego docisku skutkuje słabym połączeniem i możliwością rozklejenia
Zbyt mocne dociśniecie i nieumiejętna naszywka mogą skutkować przesiąkniecie kleju przez cieńsze warstwy papieru, dając konsekwencja „mokrych plam”
Z tego powodu nie pozytywny do dużych, widocznych powierzchni zewnętrznych modelu (poszycia).
Klej aplikuje się pionowo z tubki; do małych elementów punktowo, oraz w sąsiedztwie większych wymaga rozsmarowania i szybkiego ściśnięcia sklejanych elementów. Epoka schnięcia podporządkowany od temperatury i grubości warstwy- być może dawać w wyniku chociażby parę godzin. Przegub jest ondulacja po całkowitym odparowaniu rozpuszczalnika (klejone elementy tracą ciemny zapachu kleju).
Klej uniwersalnie osiągalny, konfekcjonowany w małe tubki, często z aplikatorem
- Kleje cyjanoakrylowe
- Zalety: W modelarstwie kartonowym używane przede wszystkim do wzmacniania elementów konstrukcyjnych przez nasączenie klejem, i klejenie drobnych części w tym również innych aniżeli pochodne papieru.
Nasączenie papieru daje rezultat kompozytu. Papier (brystol) staje się ścisły, nie deformuje się, blisko cięciu i szlifowaniu nie strzępi. Racja spreparowany przypomina płytki i arkusze plastiku i pozwala na bez zakładkowe klejenie elementów. Nasączone krawędzie elementów konstrukcji nośnych (schemat, wręgi, żebra) są twarde nie deformując się natomiast dają się polerować bez efektu rozwarstwiania i strzępienia.
Kleje cyjanoakrylowe znajdują zastosowanieprzy montażu wielu materiałów, wykorzystywanych pod ręką budowie modeli kartonowych: tworzyw sztucznych (np. przeźroczyste do imitacji studnia), folii (w tym glin) azali metali (druty, pręty, linki, rurki).
Zastosowanie klejów cyjanoakrylowych na krawędziach styku elementów poszycia zewnętrznego pełni funkcję „mikroszpachlowania” – uzupełniania drobnych szczelin tworząc jednolitą, gładką powierzchnię.
Jednocześnie nałożenie kilku warstw na krawędzie elementów tworzących formy typu kulistego, z powodu potencjał łatwego szlifowania całkiem twardej powierzchni kleju po jego zaschnięciu, umożliwia zbliżenie owszem wykonanych części do oczekiwanego kształtu
Kategoria: Materiały i akcesoria modelarskie
October 7th, 2008 - Posted in Modelarstwo | |
